Jump to content
Forum Windows-az.com

Çaldıran döyüşü – Türklüyün faciəsi


Dəli Yazar
 Share

Recommended Posts

446px-%D0%A1%D0%B5%D1%84%D0%B8_1%D0%B9_1

Çaldıran döyüşü – Türklüyün faciəsi

1501-ci ildə Səfəvi dövləti kimi güclü bir dövlətin yaranması Osmanlı sultanlarını narahat edirdi Beləliklə siyasi səbəbdən yaranan Səfəvi-Osmanlı qarşıdurması gələcəkdə uzun sürəcək və din pərdəsi arxasında aparılan müharibələrin əsas səbəbi idi. İlk dəfə Çaldıran döyüşündən əvvəl Qızılbaşların kafir kimi öldürülməsinə fətva alan I Səlimin başlatdığı bu dini müharibə gələcəkdə onun oğlu I Sülymanın dövründə və ondan sonrakı Osmanlı hökmdarlarının zamanındada Səfəvilərlə əsrlərlə davam edən qanlı müharibələrə yol açdı.

1513-cü ildə Anadoluda 40-45 min uşaqlı-böyüklü qızılbaşı qılıncdan keçirtdirən Səlim Yavuz Səfəvi dövlətinə hücum etdi. Səlimin təhqiramiz farsca yazdığı məktublara türkcə cavab yazan İsmayıl məsələni sülh ilə həll etməyə cəhd etsə də bu alınmadı. 1514-cü ildə Sultan I Səlimin (1512-1520) başçılıq etdiyi Osmanlı ordusu ilə baş vermiş Çaldıran döyüşüdə Şah İsmayılın qoşunları məğlub oldu. Əslində bu döyüşdə bir qalib tərəf var idi.Oda Xristian Avropa dövlətləti idi. Eynilə 1402-ci ildə olan Ankara döyüşündə olduğu kimi. Beləki bu döyüş iki böyük türk cahangiri Əmir Teymur və İldırım Bayazid arasında idi.

Bu döyüşün Xristian Avropa dünyası üçün əhəmiyyəti o qədər böyük idi ki , Roma Papasının göstərişi ilə günlərlə kilsə zangi çalaraq bu hadisəni bayram etmiş. Şükranlıq duası oxumuşlar . Tarix təkrar olunurdu.Burda məhşur Sokratın bir aforizmi yada düşür.Tarixdən götürülən ən böyük ibrət ondan heçnə götürməməkdir.Təəssüf ki, biz türkləin tarixində bu aforizm özünə daha çox yer etmişdir.

Mətn Özümə Aiddir
Link to comment
Share on other sites

Deməli Şah İsmayıl Xətayi hirsindən(məğlubiyyətdən sonra) topun lüləsinə qılıncı elə vururki Topun lüləyi qopur.Bunu eşidən Sultan Səlim həmin qılıncı gətirtdirir.Topun lüləsinə nə qədər vursada kəsilmir.Səlim deyirki Xətayi bizi aldadıb.Xətayi bunu eşitdikdə deyir:

"Qılıncı həmin qılıncdır,Amma Qol həmin Qol deyil"...

Mən bu belə qiymətləndirirəm:

2 Türk dünyasının faciəsi..

Təşəkkürlər..

Link to comment
Share on other sites

Join the conversation

You can post now and register later. If you have an account, sign in now to post with your account.

Guest
Reply to this topic...

×   Pasted as rich text.   Paste as plain text instead

  Only 75 emoji are allowed.

×   Your link has been automatically embedded.   Display as a link instead

×   Your previous content has been restored.   Clear editor

×   You cannot paste images directly. Upload or insert images from URL.

 Share

  • loading...
×
×
  • Create New...